Факултетот го претставуваа студентите: Наум Михајловски, Симеон Куковски, Јован Кривокапич и Петар Поп Атансов, предводени од проф. д-р Дарко Анев.

Летната школа започна на празникот Иванден со света Литургија во манастирот „Св. Јован Претеча“ во с. Слепче. На свеченото отворање се обратија Неговото Високопреосвештенство митрополитот Преспанско-пелагониски г. Петар, градоначалникот на Општина Демир Хисар, г. Никола Најдовски, како и раководителот на школата, проф. д-р Сашо Цветковски.

Во текот на петте работни дена учесниците посетија бројни цркви, манастири, археолошки локалитети и меморијални комплекси во Демирхисарскиот регион. Програмата опфати теренски истражувања, стручни предавања, работилници и разговори на самите локалитети, каде што студентите имаа можност непосредно да се запознаат со историското, археолошкото, уметничкото и духовното богатство на овој крај.

Посебна вредност на школата беше можноста студентите по теологија да работат и да разменуваат искуства со колеги од археологија, архитектура, историја на уметност и историја. Таквиот пристап овозможи културното наследство да се согледува од различни научни перспективи и ја потврди важноста на меѓусебната соработка меѓу сродните дисциплини.

Во изминатите девет години Демирхисарската летна школа се изгради во препознатлива академска иницијатива која успешно ги поврзува Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје, Македонската академија на науките и уметностите, Македонската православна црква – Охридска архиепископија и локалната самоуправа во заедничките заложби за истражување, зачувување и промоција на македонското културно наследство.

За студентите од Православниот богословски факултет учеството претставуваше можност стекнатите знаења од наставата да ги поврзат со непосредното запознавање на значајни духовни и културно-историски локалитети, но и да воспостават нови академски контакти и пријателства.

Со доделувањето на сертификатите беше заокружено деветтото издание на школата, а организаторите веќе ги најавија подготовките за јубилејната, десетта Демирхисарска летна школа.

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

23

На Православниот Богословски факултет на програмата за трет циклус Теолошки студии отворени се 5 слободни места со партиципација од 4500 евра во денарска противредност. Условите и роковите за запишување, како и дополнителните услови утврдени од соодветната студиска програма се наведени во конкурсот.

International Medieval Congress претставува еден од најзначајните светски научни собири посветени на средновековните студии, на кој секоја година учествуваат неколку илјади истражувачи од универзитети и научни институции од целиот свет.

Во рамките на Конгресот, проф. д-р Недески го презентираше научниот труд со наслов „Pray Without Ceasing: Temporalities of Continuous Worship in the Monastic Practice of the Akoimetoi“, во кој ја истражува богословската димензија на непрестајната молитва во монашката заедница на Акимитите. Трудот, заснован врз анализа на светоотечки и агиолошки извори и литургиски текстови, ја разгледува трансформацијата на монашкото време во непрекинат литургиски ритам како израз на христијанското сфаќање на вечноста.

Презентацијата предизвика интерес кај присутните научници и беше проследена со плодна научна дискусија, при што беа воспоставени нови академски контакти со истражувачи од областа на византологијата, патрологијата, агиологијата и средновековните студии. Воедно, учеството на Конгресот овозможи следење на најновите истражувања и методолошки пристапи во современата медиевистика, како и размена на идеи за идни меѓународни научни соработки.

Учеството на проф. д-р Недески на International Medieval Congress 2026 претставува уште една значајна меѓународна афирмација на Православниот богословски факултет „Св. Климент Охридски“ – Скопје и на Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје, потврдувајќи го активното присуство на Факултетот во современите меѓународни научноистражувачки текови.

3

4

5

2

1

Во рамките на престојот, д-р Гиревска одржа предавања, семинари и работилници на додипломските и последипломските студии, активно учествуваше во научноистражувачката работа на Универзитетот и оствари бројни средби со професори, истражувачи и студенти. Универзитетот во Мачерата, основан во 1290 година, е еден од најстарите и најреномираните универзитети во Европа.

На 21 и 22 април 2026 година, д-р Гиревска одржа предавања и на последипломските студии на Универзитетот за странци во Перуџа, Умбрија (Università per Stranieri di Perugia), на тема „Tall Tales and Tight Minds: Inside Joyce’s Cyclops“ („Грандиозни приказни и тесногради умови: во светот на Џојсовите Киклопи“).

Во соработка со проф. д-р Џулија Бруна од Универзитетот во Мачерата, на 28 април 2026 година беше организиран првиот од серијата семинари посветени на ирската книжевност, насловен „Female Vampires, Ghosts, and Neanderthals in 19th- and 21st-Century Irish Literature“ („Женски вампири, духови и неандерталци во ирската книжевност од XIX и XXI век“). Семинарот ги истражуваше различните облици и трансформации на женската готика во најзначајните дела од XIX и XXI век. Во рамките на семинарот, д-р Гиревска го претстави своето истражување за романот „Кармила“ (1872) од Шеридан Ле Фану и викторијанските раскази за духови, со посебен осврт на нивните современи интерпретации, преку излагањето насловено „Haunting Desire: Female Vampirism and the Uncanny in Carmilla“ („Прогонувачка желба: женскиот вампиризам и морничавото во Кармилa“).

Вториот семинар, одржан на 22 мај 2026 година, под наслов „Joyce in Motion: Reading and Translation as Dialogue“ („Џојс во движење: читањето и преводот како дијалог“), беше посветен на предизвиците и богатството на читањето и преведувањето на творештвото на Џејмс Џојс, со учество на меѓународни експерти и преведувачи од ирскиот, италијанскиот и македонскиот културно-јазичен простор, меѓу кои проф. д-р Џон МекКорт, ректор на Универзитетот во Мачерата и претседетел на Меѓународната фондација „Џејмс Џојс“, како и д-р Марија Гиревска, преведувач на романот „Улис“, новелата „Џакомо Џојс“ и пиесата „Изгнаници“ на македонски јазик.

На 8 јуни 2026 година, д-р Гиревска учествуваше и во реализацијата на Интензивниот модул на ERUA, под раководство на проф. Ирене Занот и проф. Џузепина Ларока. Активностите во рамките на модулот придонесоа за поттикнување интердисциплинарна дискусија и академска размена меѓу студентите, истражувачите и наставниот кадар. Во рамките на модулот, д-р Гиревска го одржа предавањето „Voices of the Unspoken: From Stream of Consciousness and Automatic Writing to Florentina Holzinger’s Speaking Body“ („Гласовите на неискажаното: од текот на свеста и автоматското пишување до телото што говори кај Флорентина Холцингер“), во кое ги разгледа современите пресечни точки меѓу теологијата, ирската книжевност, францускиот надреализам, теоријата на преводот, родовите студии и студиите на перформансот. Со ова предавање таа придонесе кон продлабочување на критичкиот дијалог и унапредување на интердисциплинарниот пристап во истражувањето и наставата.

Особено значајно е што, во рамките на програмата за мобилност на меѓународни професори и истражувачи, д-р Гиревска е првиот академски претставник од Македонија кој учествува во оваа престижна иницијатива. Ова претставува значајно меѓународно признание и придонес кон афирмацијата на Православниот богословски факултет „Св. Климент Охридски“ – Скопје при Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје, како и на македонската академска заедница.

Стекнатото научно-наставно искуство, воспоставените меѓународни партнерства и иницираните заеднички проекти со Универзитетот во Мачерата претставуваат цврста основа за понатамошно унапредување на академската размена, научноистражувачката соработка и интернационализацијата на високото образование.

Повеќе информации:

• https://www.unimc.it/it/internazionale/visiting-faculty/our-visiting-professors
• https://www.unistrapg.it/en/tall-tales-and-tight-minds-inside-joyces-cyclops
• https://www.instagram.com/p/DXrpSlajGob/
• https://studiumanistici.unimc.it/it/site-news/eventi/eventi-2026/irish-literature-seminar-series-1

https://www.instagram.com/p/DYB46kijLPs/

https://www.instagram.com/p/DXPNZLtjCDX/

https://www.facebook.com/studiumanistici.unimc/posts/secondo-e-ultimo-appuntamento-irish-literature-seminar-series-%EF%B8%8Fvenerd%C3%AC-22-maggio/1428455039084936/

https://studiumanistici.unimc.it/it/site-news/eventi/eventi-2026/irish-literature-seminar-series-1/IRISH_GEN.pdf

https://www.facebook.com/photo/?fbid=1416979956899111&set=a.526437709286678

Текстот го подготви д-р Марија Гиревска

Марија Гиревска со студентите од последипломските студии на Универзитетот за странци во Перуџа, 2026 (лична архива)

Марија Гиревска со Џон МекКорт, ректор на Универзитетот во Мачерата, 2026 (лична архива)

Марија Гиревска, предавање за „Кармила“ од Ш. Л. Фану, Универзитет во Мачерата, 2026 (лична архива)

Професорките Марија Гиревска и Џулија Бруна со студентите на Универзитетот во Мачерата, 2026 (лична архива) (2)

Професорките Марија Гиревска и Џулија Бруна со студентите на Универзитетот во Мачерата, 2026 (лична архива)

Најава за предавање 1

Најава за предавање 2

Настанот обедини 13 универзитетски професори и истражувачи од Обединетото Кралство, Швајцарија, Шпанија, Германија, Полска, Македонија, Грција, Албанија и Србија, кои преку интердисциплинарен пристап ги разгледуваа современите методологии за проучување на молитвата, поклоништвото, литургискиот простор, ритуалот, движењето и богослужбените текстови.

Во текот на тридневната програма учесниците реализираа теренски посети на повеќе значајни христијански и исламски поклонички центри во Албанија, меѓу кои манастирот на Свети Антониј од Падова и пештерата на Свети Власиј во Лач, текето на Сари Салтик во Круја, средновековниот Берат со моштите на Светите Седмочисленици и Свети Никодим, како и џамијата Ет’хем-бег и Светскиот центар на Бекташкиот ред во Тирана. Практичниот дел беше надополнет со научни работилници и дискусии посветени на методолошките пристапи во проучувањето на молитвата како духовен, културен и просторен феномен.

Со своето учество, проф. д-р Виктор Недески го претстави Православниот богословски факултет „Св. Климент Охридски“ – Скопје во рамките на меѓународната COST мрежа PRAYTICIPATE, придонесувајќи кон зајакнувањето на меѓународната соработка на Факултетот и воспоставувањето нови академски партнерства со истражувачи и високообразовни институции од повеќе европски земји.

„Свети Климент Охридски“ – Скопје, објавува

К О Н К У Р С

за запишување на редовни и вонредни студенти во I година во академската  2026/2027 година

Право на упис на Православниот богословски факултет имаат кандидати од православна вероисповед, кои завршиле богословија или гимназија со положена матура. државна или меѓународна. Исто така, на Факултетот може да се конкурира и со друго четиригодишно средно образование. Сите кандидати освен богословите, полагаат и приемен испит.

Доколку на конкурсот се пријават поголем број од предвидениот број кандидати, селекцијата ќе се врши врз основа на успехот од средното образование и резултатите од приемниот испит.

Пријавувањето кандидатите за упис го прават на интернет страницата www.upisi.ukim.mk.

На конкурсот кандидатите, во оригинал или заверен препис, ги поднесуваат следниве документи:

1. пријава за запишување,
2. оригинални свидетелства за сите класови,
3. документ за положена матура (оригинално свидетелство за завршено средно образование),
4. свидетелство за свето крштение од храмот, каде што е крстен,
5. извод од матична книга на родените,
6. одобрение за студии од надлежниот епархиски архиереј,
7. лекарско уверение,
8. потврда за уплатени 1.000,оо денари на жиро-сметката  на Факултетот, за студентски програми за кои се врши проверка на знаењата и умеењата по повеќе предмети,
9. кандидатите кои   конкурираат   за   запишување   како   вонредни студенти, освен горенаведените документи, поднесуваат и потврда дека се во работен однос или дека се редовни студенти на некој друг факултет,
10. уверение за државјанство.

Кандидатите своите документи ги доставуваат во Службата за студентски прашања при Факултетот, на 24 и 25 август 2026 година, за првиот уписен рок, на 15 и 16 септември 2026 година за вториот уписен рок и на 29 септември 2026 година за третиот уписен рок.

Приемните испити се полагаат на 27 август за првиот уписен рок, на 18 септември 2026 година за вториот уписен рок.

Резултатите од приемниот испит ќе бидат објавени на 1 септември за првиот уписен рок и на 22 септември 2026 година за вториот уписен рок.

За оваа академска година ќе се примат 20 редовни и 20 вонредни кандидати.

При запишувањето кандидатите поднесуваат:

• индекс, студентска легитимација и пријавни листови,
• три фотографии (2 фотографии со димензии 3,5×4,5 и една со димензии 2×3),
• потврда за уплатени 700,оо денари за студентски билтен и за библиотечен фонд, на жиро сметката 300000000352534 при КОМЕРЦИЈАЛНА БАНКА А.Д. СКОПЈЕ.
• Запишување на кандидатите ќе се врши: од 02 до 10 септември 2026 за првиот уписен рок и на 23 септември 2026 за вториот уписен рок.

Конкурсот ќе биде објавен на интернет страницата на Факултетот: www.pbf.edu.mk

Д е к а н

Доцент д-р Илче Мицевски – Игнат

„Религиското образование во јавниот образовен систем – компаративна анализа со посебен осврт на Северна Македонија“       

Пред членовите на Комисијата во состав:

1. Проф. д-р Георгиј Ѓорѓевски, Митрополит Дебарско – кичевски,
2. Проф. д-р Анета Јовковска,
3. Проф. д-р Дарко Анев

Одбраната на магистерскиот труд ќе се одржи на 09.06.2026 година (вторник), во просториите на Факултетот, со почеток во 12 часот.

Влезот на одбраната на магистерскиот труд е слободен.

Од Деканатот

на Православниот богословски факултет

ѓакон доц. д-р Стефан Гоговски

Средбите беа отворени со поздравни обраќања на Неговото Блаженство г.г. Стефан, Архиепископ Охридски и Македонски и на Јустинијана Прва, ректорката на Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ проф. д-р Биљана Ангелова, деканот на Православниот богословски факултет „Св. Климент Охридски“ – Скопје, проф. д-р Илче Мицевски Игнат и директорот на Институтот за национална историја при УКИМ, проф. д-р Митко Панов.

Во своето обраќање, Неговото Блаженство Архиепископот г.г. Стефан потсети на апостолските зборови: „Помнете ги вашите учители кои го проповедаа словото Божјо“, истакнувајќи дека ваквите научни средби се сведоштво дека Црквата и образовните институции го чуваат споменот и делото на светите браќа Кирил и Методиј. Тој нагласи дека нивниот пример и денес повикува на мисија и живо сведоштво, додавајќи дека иако денес не создаваме азбуки, повикани сме „да го испишуваме Христовото име во срцата на луѓето преку добрина, вера и милосрдие“. Архиепископот повика на духовна одговорност, жртвеност и храброст во продолжувањето на кирилометодиевската мисија во современиот свет.

Ректорката проф. д-р Биљана Ангелова истакна дека Кирилометодиевото дело претставува жив цивилизациски темел што постојано добива нова смисла во различни историски и духовни околности. Таа нагласи дека овие научни средби веќе прераснуваат во значаен академски настан во рамките на Универзитетот и пошироката научна јавност. Посебно беше истакната важноста на соработката меѓу Православниот богословски факултет и Институтот за национална историја, како простор каде што духовноста, историското паметење и научното истражување се среќаваат во заедничко сведоштво за кирилометодиевското наследство.

Деканот на Православниот богословски факултет, доцент. д-р Илче Мицевски Игнат, истакна дека научните средби имаат цел да ги обединат истражувачите од различни научни области и да отворат простор за нови согледувања за духовното и културното наследство на светите Кирил и Методиј. Тој додаде дека нивното дело останува живо и актуелно и во современиот свет, особено преку неговото влијание врз образованието, културата и духовноста. Притоа, изрази надеж дека Кирилометодиевите научни средби во иднина ќе добијат уште пошироко меѓународно значење.

Директорот на Институтот за национална историја, проф. д-р Митко Панов, нагласи дека организирањето на овие средби произлегува од историска, духовна и национална одговорност кон кирилометодиевското наследство. Тој посочи дека токму од македонските простори се ширела светлината на словенската писменост, што претставува трајна обврска за научно истражување и афирмирање на делото на светите браќа. Во своето обраќање, д-р Митко Панов истакна дека на политичките инструментализации на кирилометодиевската традиција научната јавност треба да одговори со аргументирано научно истражување и афирмација на универзалните вредности на ова наследство, и на македонскиот духовен и културен континуитет изразен преку Охридската книжевна школа, Охридската Архиепископија и живата меморија на македонскиот народ.

Во рамки на програмата беше промовиран и Зборникот на трудови од Вторите Кирилометодиеви научни средби од страна на професорот д-р Дејан Борисов.

Научниот дел од средбите опфати повеќе излагања посветени на кирилометодиевото наследство и нејзиното влијание врз духовната, книжевната и културната историја. Академик проф. д-р Ѓорѓи Поп Атанасов од МАНУ говореше на тема „Светиклиментовата Охридска книжевна школа и кирилометодиевата писмена традиција“, додека проф. д-р Валентина Миронска од Институтот за македонска литература при УКИМ се осврна на „Кирилометодиевската традиција како подвижник на македонската културно-национална преродба“.

Доцент д-р Виктор Недески од Православниот богословски факултет излагаше на тема „Ангелологијата на свети Климент Охридски во ‘Похвалното слово на Архангелите Михаил и Гавриил’“, а доцент д-р Дарко Анев ја изложи темата: „Од сотириологија до писменост – просветителството како мисионерски чин“.

Проф. д-р Лилјана Гушевска од Институтот за национална историја го претстави трудот „Статиите посветени на светите Кирил и Методиј во месечникот ‘Луч’ (1937–1938)“, додека проф. д-р Катерина Тодороска и м-р Васил Стерјовски излагаа на тема „Поп Тодор Плаушкоски (1918–2012)“.

Третите Кирилометодиеви научни средби уште еднаш ја потврдија важноста на научното и духовното проучување на кирилометодиевото наследство, како жив темел на македонската духовност, култура и идентитет.